"Langile guztien gripearen aurkako txertaketa pazientearen arretaren estandar gisa hartu beharko litzateke"

Ondorengo gutunean, Moisés Espejo doktoreak, Asuncion Klinikako Mediku Zuzendariak, gripearen aurkako txertaketa osasun-langileentzat aukera derrigorrezkotzat hartzera eramaten gaituzten arrazoi etiko, profesional eta zientifikoak azaltzen ditu.

Zuzendaritza honetatik zuenengana jotzen dugu guztion artean partekatzen dugun uste batekin: gure pazienteei eskaintzen diegun arretaren kalitatea ez dago soilik zentro honen baliabideen mende; profesional bakoitzak egunero hartzen dituen erabakiek ere eragin zuzena dute. Txertaketa erabaki horietako bat da. Badakigu, gure ordenamendu juridikoaren arabera, ez dela legezko betebeharra, eta ez dugu hala aurkeztu nahi.

Horregatik, hain zuzen ere, edozein araudi baino sendoagoa iruditzen zaidan zerbaitetara jotzen dut: erantzukizun profesionalera eta gure esku osasuna jartzen duten pertsonekin eta gure alboan lan egiten duten lankideekin hartzen dugun konpromisora.

Espainiako osasun-langileen gripearen aurkako txertaketa-estaldura %39,5era jaitsi da azken kanpainan, eta beheranzko joera izan du lau urtez jarraian, 2020an lortutako %65,6tik abiatuta. Oso urrun gaude Osasunaren Mundu Erakundeak eta Osasun Ministerioak gure kolektiboarentzat ezarritako %75eko helburutik. Beste modu batera esanda: paziente zaurgarriak artatzen dituzten hamar profesionaletatik sei ez daude babestuta beraiek transmiti dezaketen birus baten aurrean.

Jaitsiera horren atzean identifikatu diren arrazoien artean daude profesionalek birusaren transmisioan duten eginkizunaz duten kontzientzia urria eta arriskuaren pertzepzio txikia, batez ere profesional gazteenen artean.

Txertoa ez hartzea erabakitzen dugunean, batzuetan haren eraginkortasunari buruzko zalantzan oinarritzen gara. Zientziaren erantzuna argia da, eta komeni da datuak aztertzea:

Ausazko lau saiakuntza klinikok frogatu dute osasun-langileen txertaketak pazienteen hilkortasuna murrizten duela. Egonaldi luzeko zentroetan, langileen txertaketak egoiliarren hilkortasuna %20 eta %42 artean murriztu zuen, azterlanaren arabera. Paziente baten heriotza saihesteko txertatu beharreko profesionalen kopurua 11,4koa dela kalkulatu da zenbait ikerketatan. Horren aurrean, txertoarekin lotutako kontrako gertaera larrien tasa gutxi gorabehera 300.000 dosiko kasu batekoa da.

Ausazko lau saiakuntza klinikok frogatu dute osasun-langileen txertaketak pazienteen hilkortasuna murrizten duela.

Transmisioari buruzko datuak ere argiak dira. Gripearen urteko intzidentzia %18,7koa dela kalkulatzen da txertatu gabeko langileen artean, eta %6,5ekoa txertatutakoen artean. Osasun-zentroetako gripe-agerraldiak maiz txertatu gabeko langileen artean kokatzen dira, eta ondorio larriak izan ditzakete arrisku handiko pazienteengan.

Eta txertaketak ez ditu pazienteak bakarrik babesten: 2023/24ko kanpainako txertaketak %71,76 murriztu zuen osasun-langileen arnas infekzio akutuen ondoriozko lan-absentismoaren arriskua. Horrek esan nahi du lankide gutxiago egongo direla baja-egoeran, zerbitzuak gutxiago estutuko direla eta, azken batean, guztiontzat arreta hobea izango dugula.

Ebidentzia horren aurrean, argi azpimarratu behar da: langile guztien txertaketa pazientearen arretaren estandar gisa hartu beharko litzateke, eta txertorik ez hartzea arreta kaltegiletzat har daiteke.

Egunero gure pazienteei txertoa hartzeko eskatzen diegu. Gaixotasunaren eragina murrizteko tresnarik eraginkorrena dela azaltzen diegu; beren senideak eta ingurukoak babesten dituela; dosi bakoitzak garrantzia duela. Zaila da gomendio horri autoritate morala ematea, geuk jarraitzen ez badiogu. Gure eginkizuna funtsezkoa da, txertaketa tratamenduaren beraren parte ere har dezakegulako.

Osasun publikoko araudiak berak ere azpimarratzen du: osasun-langileek duten garrantzi estrategikoa dela eta, haien txertaketa lehentasunezkoa da kanpaina bakoitzean. Aldi berean, gehien transmititu dezakeen eta gehien babes dezakeen kolektiboa gara. Gainera, erakundetik ahalegin guztiak egiten ari gara txertaketa errazteko, bai klinikan, bai zentroetan.

Osasun-langileek duten garrantzi estrategikoa dela eta, haien txertaketa lehentasunezkoa da kanpaina bakoitzean. Aldi berean, gehien transmititu dezakeen eta gehien babes dezakeen kolektiboa gara.

Horregatik guztiagatik, lanbide honetara ekarri gintuen horretara jotzen dut: kalterik ez egiteko eta sufritzen duen pertsona babesteko borondatea. Txertoa segurua eta doakoa da, minutu gutxitan ematen da, eta kanpainako beste txerto batzuekin batera har daiteke.

Txertoa har dezazuela eskatzen dizuet. 

Ez araudi batek edo kode deontologiko batek horretara behartzen zaituztelako, baizik eta bihar artatuko duzuen paziente horrek —agian bere kabuz babestu ezin izango denak— zuek hala egin duzuelakoan konfiantza duelako.

Edozein zalantza argitzeko zuen eskura nauzue.

Errespetuz, eta gure erantzukizunaren mailan egongo garela ziurtasunez,

Dr. Moisés Espejo

Mediku Zuzendaritza